>

Nieuws

 
16 september 2021

Waar en eerlijk

De heuvel die we beklimmen
We leggen onze wapens neer zodat we elkaar kunnen omarmen.
We wensen niemand kwaad toe, willen eendracht voor iedereen.
Laat de hele wereld weten dat dit waar is:
Ook toen we verdriet hadden, bleven we groeien
Ook toen we pijn hadden, bleven we hopen
Ook toen we moe waren, bleven we volharden
Zegevierend blijven we voor altijd verbonden
Niet omdat we geen nederlaag meer zullen kennen
Maar omdat we geen verdeeldheid meer zullen zaaien.
De bijbel leert ons dat iedereen onder zijn eigen wijnstok of vijgenboom moet zitten.
Zodat niemand hem nog bang kan maken.

Amanda Gorman
(Vertaling: Katelijne De Vuyst)

Dit jaar heeft Pax voor de Vredesweek 2021 gekozen voor het thema ‘Een inclusieve samenleving’, met als subthema ‘Wat doe jij in vredesnaam?’ The Hill We Climb is een gedicht van Amanda Gorman. Zij, een jonge zwarte studente uit Californië, droeg op onnavolgbare wijze dit gedicht voor bij de inauguratie van Joe Biden als nieuwe president van de VS. Haar woorden raakten mensen van over de hele wereld, brachten hoop en werden volop gedeeld. Helaas is er in Nederland enige controverse ontstaan over wie het gedicht mocht vertalen. Kon dat wel gedaan worden door een blanke schrijfster? Ik werd geraakt door een ander gedeelte van haar gedicht en heb dat gebruikt voor een YouTube-dienst in de Veertigdagentijd, bij de lezing uit de Bergrede over ‘mijn ja is ja en mijn nee is nee’.

Waar en eerlijk
Het was in Jezus’ tijd gebruikelijk om je woorden kracht bij te zetten met een eed of gelofte. Er werd zoveel gezegd, gepraat en geroddeld, er waren zoveel verschillende stemmen en meningen, dat je op een gegeven moment niet meer wist wat en wie je geloven moest. Om iemand te overtuigen dat je de waarheid sprak en niets dan de waarheid, legde je een eed af. Je riep God daarbij aan als getuige: wanneer je toch onwaarheid sprak, dan zou God je mogen straffen. In de praktijk stelde het eed zweren niets voor. Jezus kaart dit aan en doet er nog een schepje bovenop: zweer in het geheel niet en lieg niet. Al je woorden moeten waar en eerlijk zijn!

Het gaat er niet alleen om dat je betrouwbaar bent in je spreken, maar juist dat je hele levenshouding eerlijk is. Je ja is ja en je nee nee. Mensen moeten ervan op aan kunnen dat wat je zegt of doet ook werkelijk gemeend is. Het gaat in de hele Bergrede steeds om het welzijn van de hele mens en het gaat erom dat de naaste wordt beschermd tegen onrecht en angst. Met als aantekening dat wanneer de waarheid spreken een ander juist benadeelt, of iemands leven op het spel zet, je mag liegen.

Verstrooide schapen
Dat doet me denken aan de uitdrukking ‘een menniste-leugentje’. Menno Simons zit op de bok van een koets, naast de koetsier. Hoewel hij in het oosten een veilige woonplaats heeft, zoekt hij toch in Friesland, waar een aanzienlijk bedrag op zijn hoofd staat, zijn verstrooide schapen op. Soldaten houden de koets aan en vragen of Menno Simons in de koets zit. Naar waarheid kan Menno antwoorden dat Menno Simons niet in de koets zit. Dat hij wel op de bok zit, verzwijgt hij.

‘Laat de hele wereld weten dat dit waar is.’ Mensen zijn ook betrouwbaar terwijl zij verdriet hebben, pijn lijden, moe zijn. Oprechte mensen weten dat ze altijd gezien worden door God, omdat zij zich bewust zijn van het appel dat het geloof op ze doet. Het is niet omdat we geen nederlaag zullen kennen, wel omdat we proberen geen verdeeldheid meer te zaaien. We kennen allemaal wel momenten van boosheid of frustratie of jaloezie, omdat een ander iets overkomt dat jij graag zou willen. Dat maakt ons geen mindere mensen, zolang we niet met onze boosheid een ander willen raken en beschadigen. Probeer te leven vanuit de nieuwe werkelijkheid van God door te zeggen hoe het is, zonder extra garanties, dus geen gemanipuleer met woorden. Door jezelf niet beter voor te doen dan je bent word je een betrouwbaar mens. Een goed mens! Iemand die in vrijheid durft te leven en niet langer slaaf is van regels die anderen of wij onszelf opleggen. Als je maar de moed hebt om eerlijk te zijn, kan er ruimte ontstaan in onze samenleving om met al onze verschillen in vrede samen te leven.

Dit stuk verscheen eerder (in aangepaste vorm) in De Werf, het blad van Doopsgezind Rotterdam

Tekst: Henriëtte van Dunné
Beeld: Judith Prins


Terug