> dachtergronden.php?nr=48360&stuurdoor

Achtergrond

 
25 mei 2020

‘Een taboe tover je niet zomaar weg’

Tekst: Sophia Mons
Fotografie: Nathalie Vogelzang

Zelfs aan de telefoon straalt de Haagse Tika Stardust ‘een stukje liefde’ uit.

In dit interview, noodgedwongen telefonisch vanwege de coronacrisis, vertelt ze mij over haar bijzondere werk dat haaks staat op het vermijden van persoonlijk, laat staan fysiek contact. 
Tika (1961) is zelfstandig sociaal-erotisch dienstverlener voor mensen met een beperking die een intieme of seksuele wens hebben. Hoewel de doelgroep waarmee Tika werkt heel divers is, variërend van overwegend mannen tot een enkele vrouw en van psychisch of verstandelijk tot ernstig fysiek beperkt, hebben deze mensen één ding gemeen: een hoogstpersoonlijke intieme wens. Tika biedt hun dit stukje liefde, inmiddels al zo’n zeventien jaar. 

‘Tijdens mijn HBO Maatschappelijk Werk kwam ik terecht bij een woonproject van mensen met een beperking. Velen van hen misten intimiteit en seksualiteit in hun leven. Sommigen waren hun leven lang al gehandicapt en maakten het gemis in hun hoofd misschien te groot. Anderen die juist op latere leeftijd gehandicapt werden, raakten soms gefrustreerd door het gemis.’ In een tijd waarin de reguliere zorg kampt met tekorten, ten koste van persoonlijke aandacht voor en contact met cliënten, besloot Tika via een bemiddelingsbureau mensen te gaan bezoeken met een intieme wens. Haar inkomen wordt nu gevormd door haar sociaal-erotische dienstverlening. ‘Ik merkte al snel dat ik de mensen die ik bezocht een goed gevoel kon geven. Dat vond ik heel fijn.’

Voelsprieten
‘Wat ik doe is zo divers. Sommige mensen zijn gebaat bij intimiteit of knuffelcontact, andere mensen missen de fijne motoriek, en weer anderen beschikken gewoonweg niet over de spierkracht of spierwerking om zichzelf aan te raken. Het gaat om een heel grote groep.’ Tika komt alleen bij mensen die ernstig beperkt zijn. ‘Door mijn achtergrond in de zorg heb ik ervaring met bijvoorbeeld tilliften of incontinentiemateriaal. Daarnaast kan ik de tijd nemen om te ontdekken wat iemand wil en wat er mogelijk is. Die ruimte is er vaak, ook letterlijk, niet binnen de reguliere prostitutie.’

Als mensen Tika vragen wat haar drijft om dit werk te doen, vindt ze het lastig om dat precies te verwoorden. ‘Soms denk ik: het is zo gelopen. Al jong had ik met de negatieve kanten van ‘liefde’ te maken, maar ik ben geen slachtoffer van mijn verleden. Ik denk wel dat mijn verleden mij voelsprieten heeft gegeven om liefde en intimiteit aan te voelen en er iets positiefs mee te doen. En dat is mensen met een beperking helpen. Eigenlijk ben ik daar pas laat achter gekomen hoor, dat het zo moest zitten.’

Naastenliefde
‘Ik vind jullie thema heel mooi’, vervolgt Tika. ‘‘Had ik de liefde niet...’, daar kun je over filosoferen. Wat betekent dat nou eigenlijk? Ik begrijp de link naar mensen met een beperking die denken ‘had ik maar een geliefde’, of ‘als ik dát zou hebben, dan...’. Het is heel mooi om aan dit themanummer mee te kunnen werken.’ Ik vertel haar dat het thema verwijst naar het bijbelboek Korinthiërs, waarin wordt beschreven dat de liefde het allerhoogste goed is. Met haar oren gespitst reageert Tika: ‘Ah, dus dan zou mijn werk kunnen worden gezien als een vorm van naastenliefde. Blijkbaar gaat het mij goed af om mensen een goed gevoel te geven. Dan denk ik: laten we dat maar meer doen, want het doet de ander goed.

‘Als mensen iets van liefde of seksualiteit missen kan er zoveel onrust, frustratie of depressiviteit ontstaan. En daar moeten dan medicijnen voor worden geslikt’, vervolgt ze. Volgens Tika is het dan ook belangrijk dat sociaal-erotische dienstverlening besproken wordt en vindt ze dat het een plek verdient binnen de zorg. ‘Ik heb vaak gemerkt, op veel verschillende manieren, dat het rust op een afdeling kan geven als iemand geholpen wordt. En individueel gaan mensen zich volwaardiger en sterker voelen. Dat is zo mooi om te zien, dat ze de kracht vinden om zelf een stap in de buitenwereld te maken.’

Taboes
Het werk van Tika wordt helaas omringd door taboes. Soms is het de zorginstelling die niets wil weten van haar diensten, een andere keer is het de familie van een cliënt die het haar moeilijk maakt. Recentelijk overleed een van Tika’s dierbare cliënten: Ruud uit Rotterdam. ‘Ruud heeft zoveel betekend voor het bespreekbaar maken van mijn ‘verborgen wereldje’. Zijn overlijden was voor mij een dubbele klap, omdat mij door de familie op een heel aparte manier duidelijk werd gemaakt dat ik niet welkom was op zijn begrafenis. Ik kon geen afscheid nemen. Maar ik ben heel gewoon, zie er gewoon uit. Dus hoezo ben ik niet welkom?

‘Gelukkig zijn er ook instellingen waar het lijkt alsof ik al jaren langskom. En soms word ik uitgenodigd voor, of zelfs genoemd bij, de crematie of begrafenis van een cliënt. Dat is zó groot en zó mooi.’ Tika laat zich niet gek maken. ‘Ik schik me naar wat mogelijk is in een bepaalde organisatie of binnen bepaalde omstandigheden, puur en alleen omdat ik de mensen met een beperking wil helpen en het hen naar de zin wil maken. Daarom pas ik me aan. 

‘Een taboe tover je niet zomaar weg,’ zegt Tika. Daarom blijft zij zich inzetten voor empowerment van sekswerkers*), het doorbreken van de taboes rondom sociaal-erotische dienstverlening en het vertellen van haar verhaal. Uiteindelijk is het haar doel om deze vorm van intimiteit toegankelijker te maken. ‘Hoe mooi zou het zijn als mensen op recept gebruik konden maken van intimiteit, in plaats van reguliere medicatie te krijgen tegen frustratie of depressie. Dat zou kunnen door sociaal-erotische dienstverlening op te nemen in het zorgpakket. Maar alleen al het feit dat jullie aandacht besteden aan mijn werk is een manier om het taboe te doorbreken en liefde te delen.’ 

*) Tika is onder meer betrokken bij het project #Door2Door Rotterdam, een initiatief vanuit Humanitas ESSM. 

Ben je benieuwd naar Tika’s verhaal, of wil je meer weten over haar bijzondere liefde? Op Facebook en Instagram is zij te vinden onder de naam @tikastardust. Ook kun je meer over Tika lezen in haar autobiografische boek Het Kado. Bovendien bracht ze in samenwerking met fotografe Sofie van de Calseijde het boek Een stukje liefde uit. Beide boeken zijn te koop via haar website www.tikastardust.nl.

Dit artikel verscheen eerder in Doopgezind NL 4-5, 2020. Het hele nummer lees je hier.

 


Terug
 
  Meer informatie   Facebook   Twitter   Instagram   ANBI-register
 
  contact maandblad privacy
  routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
  veelgestelde vragen inloggen  colofon
     
   
  © 2020 Doopsgezind.nl